Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for april, 2013

Giulio Cesare in de Met oogst veel applaus

David Daniels en Natalie Dessay

David Daniels en Natalie Dessay

De operaliefhebbers konden zaterdag 27 april voor de laatste keer in het seizoen 2012-2013 in de Pathé bioscopen genieten van een live uitvoering vanuit de Metropolitan opera. Handel’s opera Giulio Cesare (1724) stond op het programma. In Tilburg was er weinig animo. Slechts een handvol diehards was voorzien van een entreebiljet. Hebben de afwezigen een schitterende uitvoering aan zich voorbij laten gaan? Een oordeel daarover is moeilijk. De toeschouwer die uitsluitend was gekomen voor mooie, spectaculaire zang, dans en gelikte toneelbeelden ging zeker meer dan tevreden naar huis. Ik had nogal moeite met de gehele ambiance en sfeer van de uitvoering. Maar ook met de vertolking van de rol van Cleopatra door de Franse sterzangeres Natalie Dessay. Zij maakte van de Egyptische koningin een karikatuur. Dat beviel me niet zo. Toen Dessay haar studie begon wilde ze danseres en actrice worden. Nu meer dan 20 jaar geleden maakte ze haar debuut in de Franse operatheaters. Wie haar heeft gevolgd, weet dat zij haar rollen nadrukkelijk en waar mogelijk met heel veel humor op de planken zet. Dat deed ze ook in Giulio Cesare. Mijn inziens niet helemaal succesvol. De veelal serieuze melancholische dacapo aria’s werden door haar weliswaar ingetogen gezongen, maar te snel afgewisseld met overacting tijdens andere scènes. Ze maakte dan gebruik van korte komisch overkomende fysieke bewegingen en korte dansacts met andere protagonisten. Voor mij kwam daardoor het drama als geheel niet integer over. Zij was op haar best tijdens de reflecties over de dramatische gebeurtenissen. Mijn gedachten gingen onwillekeurig terug naar de uitvoering van de Engelse Nationale Opera in 1984 waarin Janet Baker als Julius Cesare en Valerie Masterson een spannende koppel vormden en waar je als toeschouwer de emoties van het werk sterk meebeleefde. Dat was bij deze uit 2005 stammende productie van Glynderbourne, geregisseerd door Mc Vicar en in de Met ge-update, nauwelijks het geval.

Zelfs een argeloze toeschouwer zal zonder veel moeite hebben ontdekt dat de plot van ca. 2000 geleden was verplaatst naar de tijden van de bezetting van Egypte door de Britten tussen 1914 en 1921. In de slotfase zag men op de goed in beeld gebrachte golven van de oceaan voor die tijd moderne oorlogsschepen en zeppelins dreigend voorbij komen terwijl op het podium de volgelingen van Julius Cesare de strijd aan bonden met die van de tiran Tolomeo vertolkt door de nog jonge, grandioos acterende countertenor Christophe Dumaux. Het publiek kreeg tijdens zijn optreden een hekel aan hem omdat hij tijdens intiemere scènes zich zo agressief gedroeg ten opzichte van Cornelia. De toeschouwers uitten met een luide lach hun vreugde toen Sesto met een droge knal uit zijn pistool een einde aan Tolomeo’s leven maakte. Voor het zover was had het publiek al de prachtige aria van Cornelia gehoord nadat zij was geconfronteerd met het afgehakte hoofd van haar echtgenoot Pompeus. En inmiddels was men ook onder de indruk gekomen van de Britse mezzosopraan Alice Coote die een topprestatie leverde als Sesto, een broekenrol als de zoon van Cornelia. Haar wraakaria’s waren van ongekende kracht, schitterend! De titelrol was weggelegd voor de Amerikaan David Daniels. Hij kwam m.i. wat moeilijk op dreef en ik had niet de indruk dat hij zijn aangepaste danspasjes nou zo leuk vond. Naarmate de voorstelling vorderde genoot ik meer van zijn voordracht.

De kostuums van de militairen en het personeel aan het hof van Tolomeo zagen er kleurrijk uit. Ze waren ontworpen door Brigitte Reiffenstuel. Ik hoorde die avond dus prachtige barokmuziek onder leiding van dirigent Harry Bicket. Er was heel wat fraais te genieten maar toch…. De gehele opera kwam bij mij over als een trage komedie die evolueerde naar een serieus zeer dramatisch einde. Wat mij tijdens de voorstelling steeds irriteerde waren de momenten dat bijvoorbeeld intimiderend gedrag van een aanvaller leidde tot een komische valpartij van het slachtoffer. Dergelijke details gaven mij een halfslachtig gevoel. Ik heb begrip dat deze uitvoering door sommige criticasters is getypeerd als een ‘Bollywood version.’ Geen gek idee. Ik kan me er in vinden. Het publiek was tevreden. Er was veel applaus in de Met.

Advertenties

Read Full Post »

Orkestrale gloed in Die Walküre in Amsterdam

Thomas.J.Mayer en Catherine Naglestad

Thomas.J.Mayer en Catherine Naglestad

In 1998 zag ik voor het eerst live Die Walküre. Het was de productie van regisseur Pierre Audi in het Muziektheater. Het was de eerste maar zeker niet de laatste keer. Ik zou nog veel reprises zien steeds met een andere bezetting. Zo ook op woensdag 24 april 2013. Ik weet dat het gevaarlijk is om op je geheugen te vertrouwen, maar na deze de voorstelling kwam ik tot de conclusie dat ik nog nooit een mooiere en vooral spannender Walküre zag dan deze laatste. Eén man speelde daarbij volgens mij een hoofdrol. Iemand die bij iedere voorstelling in Amsterdam op de bok stond: Hartmut Haenchen. Deze dirigent deed voordat hij de eerste uitvoeringen van ‘Der Ring des Nibelungen’ leidde onderzoek naar de originaliteit van Wagners noten in de bestaande partituren. Hij bracht veel correcties aan en bleek de juiste man om Wagners imposante werk ‘Der Ring des Nibelungen’ in Amsterdam voor het voetlicht te brengen. Wat liet hij het Nederlands Filharmonisch orkest opnieuw weer fantastisch klinken. Opwindend, vertederend, ontroerend en nooit routineus. Dat laatste zou je misschien verwachten van een orkest dat deze Ring al heel dikwijls speelde. Haenchen slaagde er opnieuw in om de fantastisch acterende en zingende solisten tot in alle vezels te inspireren en zo kreeg de uitverkochte zaal een Walküre van wereldniveau voorgeschoteld. Na de eerste acte ging het ovationele applaus naar de Britse tenor Christopher Ventris en de Amerikaanse sopraan Catherine Naglestad. Hun half uur durende liefdesduet was van grote schoonheid. Daarvoor liet de bas Günther Groissböck zien de rol van een rancuneuze Hundung goed in te kunnen vullen.

Het tweede bedrijf staat bol van de spanning. Wotan, vertolkt door de Duitse bariton Thomas Johannes Mayer, en zijn echtgenote Fricka vechten een fascinerend vocaal duel uit. De 61 jarige Duitse mezzosopraan Doris Stoffel in de rol van Fricka, las Wotan wegens zijn overspelig gedrag en zijn steun aan het incestueuze paar Siegmund en Sieglinde met zoveel dramatische en vocale kracht de les als ik zelden heb gezien. Wotan, die in Das Rheingold er nog alles aan doet om zijn macht te vergroten, ziet die nu zienderogen slinken en voelt zich de meest onvrije van allen en snakt naar ’Das Ende.’ Tijdens zijn lange monoloog gericht aan Brünnhilde blijft van zijn autoriteit weinig of niets meer over. Hij voelt zich de gevangene van zijn eigen wetten. Zo wordt hij de tragische figuur in de Ring waarvoor de toeschouwer toch nog, ondanks zijn misstappen, sympathie voelt. Opvallend was dat Mayer een stuk beter uit de verf kwam dan in Das Rheingold. Hij wisselde zijn krachtige zang tijdens dramatische situaties gedoseerd af met zachte en teder gezongen noten tijdens momenten van intimiteit zoals tijdens het afscheid van zijn dochter Brunnhilde. De Britse sopraan Catherine Foster bleek een uitstekend zingende Walküre zonder tot sublieme hoogte te komen. Zij zong deze rol tijdens haar carrière al meer dan vijftig maal en ze zal dat ook de komende zomer in Bayreuth doen. Er waren nog acht Walküres. Die bewogen zich dankzij een goede choreografie prima over het podium als een eensgezinde groep. Ze waren allen bang voor Wotan en wilden geen steun verlenen aan de zwangere Sieglinde die om hulp vroeg. Zingen deden ze allemaal goed tijdens de Walkürenrit.

Het was meer dan een genoegen om de reprise van Wagners opera te zien. Niet alleen vanwege de orkestrale gloed van het orkest en de prestaties van de solisten, maar ook vanwege de prachtige regie van Pierre Audi, en de schitterende kostuums van de inmiddels overleden Eiko Ishioka. Het houtwerk van het speciaal door Georg Tsypin ontworpen cirkelachtige podium mag dan wel onderhand wat versleten zijn het kan nog steeds tand des tijds doorstaan vanwege zijn bijdrage aan een tijdloze moderne Ring. Hulde aan artistiek directeur Pierre Audi, hulde aan Hartmut Haenchen maar vooral hulde aan Richard Wagner die ons zulke prachtige muziek naliet.

Read Full Post »

Willemijn Spierenburg

Willemijn Spierenburg

Toen ik besloot om naar de Koepelhal in Tilburg te gaan om de studenten van Fontys te zien optreden in de sterk gecoupeerde opera Macbeth van Verdi wist ik niet wat me te wachten stond. Gewend aan topuitvoeringen van professionele gezelschappen, bevond ik me donderdag 18 april in de Koepelhal temidden van een grote groep belangstellenden die deels nog nooit een opera zagen of acte de présence wilden geven omdat een zoon, dochter of kleinkind op het podium stond. Ik was verbaasd over de aankondiging dat de voorstelling slechts een speelduur van vijf kwartier had, terwijl een operagezelschap daar normaal meer dan twee uur voor nodig heeft. Mijn buurman wees mij er op dat je voor een prijs van € 15,- tevreden moet zijn met het optreden van 100 leerlingen gerekruteerd uit de zang, dans en muzieksecties van het Conservatorium. Nou dat was ik ook. Want wat ging er een kracht en bezieling uit van deze jonge mensen! Ze zetten een voorstelling neer die van het begin tot de laatste minuut de toeschouwers in haar greep hield. Zeker, er stond geen wereldsoliste als Anna Netrebko op het podium maar wel de jonge dramatische sopraan Willemijn Spierenburg (26) die zingend en acterend zeker een veelbelovende toekomst tegemoet gaat. Het eerste halfuur was zij op haar best als de kwaadaardige op macht beluste lady Macbeth. Daarna merkte je wat van vermoeidheidsverschijnselen, vermoedelijk veroorzaakt door koorts, aldus een collega-zanger. Zij was niet de enige positieve verrassing. Een accordeon en jazz ensemble pasten zich wonderwel goed aan bij het 33 koppige klassieke orkest. Dat ging verrassend goed in een ruimte die vanuit akoestisch opzicht nu niet bepaald ideaal was. Het publiek kon de kwaliteit van de individuele zangers dan ook wat minder goed beoordelen vooral ook omdat zij gebruikt maakten van microfoontjes. Dat deed geen afbreuk aan een voorstelling waarin met veel creativiteit vervaardigde soms humoristische videobeelden de fysiek aanwezige decors functioneel aanvulden. Het publiek werd zeker geënthousiasmeerd door de inzet en spirit van de zangers en dansers. Nooit was er sprake van statische podiumbeelden. Altijd was er wel wat te beleven op het podium en het was merkbaar dat een geroutineerde regisseur daar de hand in had. Corina van Eijk, die haar sporen heeft verdiend als artistiek leider van Opera Spanga, en haar assistent Yorick Stam waren verantwoordelijk voor de regie. De choreografie van de dansen was van Marc van Loon die moderne theaterdans aan de Fontys Hogeschool doceert. Na afloop sprak ik met de tenor Erik Bomers die de rol van Macduff voor zijn rekening nam. Zijn blijdschap om de geslaagde uitvoering straalde van hem af, Erik: ‘Ik ben een echte operaliefhebber en vooral fan van Verdi. Ik was heel blij met mijn rol. Vooral in de finale, waar ik als bevelhebber van een leger dat Macbeth moest uitschakelen, goed aan bod kon komen. Dat wij moesten zingen via een microfoontje had ik gezien de omstandigheden begrip voor maar tegen de geluidsman had ik gezegd alleen maar wat aan de knoppen te draaien als het echt nodig was.’ Erik is sinds 2011 betrokken bij het koor van Opera Zuid. Logisch dat hij vooral studeert om als solist op het podium te kunnen staan. Wellicht gaat dat er ook van komen. Terugkijkend op de uitvoering stak hij zijn bewondering voor Willemijn Spierenburg niet onder stoelen of banken: Ze kan nog veel beter dan ze vandaag liet horen. Zij is een fantastische zangeres.’ Dat vonden de toeschouwers ook. Het enthousiasme was voelbaar tijdens de nazit.

Read Full Post »