Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for augustus, 2014

Anna Netrebko

Anna Netrebko

Wie op vrijdag 15 augustus afstemde op tv kanaal Arte kon daar de beelden zien van de opera Il Trovatore van Verdi uitgevoerd tijdens de Salzburger Festspiele. Een operaliefhebber die het werk dat hij gaat bekijken serieus neemt, bereidt zich meestal voor door kennis te nemen van de synopsis. Wat verwacht hij dan voor podiumbeelden na bestudering van de synopsis van Il Trovatore? Waarschijnlijk een hal of zaal in een paleis, een tuin, een zigeunerkamp, een klooster, of een burcht. Vermoedelijk was u net zo verbaasd als ik, toen het hooggeëerd publiek een prachtige, luxueuze museumzaal in gedempt licht kreeg voorgetoverd met beweegbare panelen als wanden, bekleed met  warme rode stof, en waaraan schilderijen hingen van oude meesters die soms gerelateerd konden worden aan de opera Il Trovatore. Er stapte zowaar een groep modern aangeklede toeristen binnen met aan het hoofd een gids die een muzikale vertelling begon over een oude geschiedenis die in Il Trovatore een belangrijke rol speelt. Gelijktijdig gebruikte hij zijn aanwijsstok om op bepaalde personages te wijzen die betrekking hebben op zijn verhaal. Protagonist Ferrando deed dat voortreffelijk. Al even verwonderlijk was het dat we even later Anna Netrebko en Placido Domingo in een zwart kostuum zagen functioneren als suppoost van het museum. De Letse regisseur Alva Hermanis moet  gedacht hebben dat iemand die de gehele dag wordt omringd door kunst zich wel zal identificeren met de personen die zijn afgebeeld op de schilderijen, want de suppoosten vertoonden zich al snel in de historische kostuums die bij de protagonisten Leonora en Manrico pasten.

Podiumbeelden

Ik kan me de aanvankelijke paniek van de operaliefhebber voorstellen die de verschillen van het libretto of synopsis met de podiumbeelden als zeer verwarrend ervaart. Pas tijdens de finale, toen opsmuk en schilderijen werden verwijderd, om duidelijk te maken dat er zich heftige dramatische gebeurtenissen afspeelden die zo kenmerkend zijn voor deze opera, werden de bedoelingen van meneer Hermanis me wat duidelijker.

De zes voorstellingen van de groots aangekondigde opera waren steeds totaal uitverkocht. Ze werden overigens geen onverdeeld succes. Zeker, megaster, Anna Netrebko, die volgens de pers onder de commerciële hype rond haar personage niet inboet aan haar kunstzinnige status en overtuigingskracht, was als Leonora in topvorm. Zij heeft besloten de lichtere rollen, zoals Nadina in L’ Elisir d’amore van Donizetti waarmee zij de wereld veroverde, voor een groot deel achter zich te laten en de uitdaging aan te gaan om zwaardere rollen te accepteren. Binnenkort treedt ze op in de Metropolitan Opera als Lady Macbeth (in de Pathé bioscoop te zien in oktober aanstaande), en heeft ze op haar programma werken staan als ‘Iolante’ van Tsaikowski en de ‘Vier letzte Lieder’ van Richard Strauss. Vanavond bleek opnieuw, net als tijdens haar optreden In Giovanna d’Arco, dat Verdi haar op het lijf is geschreven. De rol van Leonora is dramatisch en lyrisch tegelijk en bevat lastige coloraturen en trillers. Zonder merkbare problemen nam ze alle hobbels en Netrebko toonde zich een bijzonder goede actrice door haar mimiek en haar grootse gebaren op de momenten die zich daarvoor leenden. Zoals zoveel heldinnen van Verdi offert ook Leonora zich op voor haar geliefde. Het was in de vierde acte dat Netrebko nog eens alle registers opentrok en zij in een lange solo een langdurig applaus uitlokte.

Minder goed verging het Placido Domingo. De voormalige tenor, die nu de baritonrol van Graaf Luna voor zijn rekening nam kon niet in haar schaduw staan. Zijn podiumervaring en sterke fysieke kracht op zijn 73e spelen daar nog een positieve rol, maar in vocaal opzicht komt hij nu echt tekort. De rol van Luna is lastig omdat voor de goede invulling daarvan een balans noodzakelijk is tussen een stem die belcanto kan zingen maar ook dramatisch agressief. Aan die balans ontbrak het bij de sympathieke Spanjaard. Bovendien beschikte Domingo niet over de onontbeerlijke  echte donker getimbreerde Verdibariton. Graaf Luna speelt in deze opera misschien wel de meest kwalijke rol. Hij is met zijn rivaal Manrico er op uit om Leonora tot zijn geliefde te maken.

Troubadour

Manrico is de troubadour met een fascinerend karakter dat beantwoordt aan het heldentype van de romantische traditie. Door zijn opvoeding door de zigeunerin Aczucena behoort hij tot de wereld van de zigeuners en door zijn afkomst tot de adel aangezien hij ook een afstammeling is van het geslacht Luna. Manrico en graaf Luna zijn dus broers maar weten dat niet van elkaar. De rol van Manrico werd gezongen door de welluidende Italiaanse tenor Francesco Meli. Ik had het gevoel dat de echte chemie tussen hem en Netrebko ontbrak om hun liefdesduet uit te roepen tot het hoogtepunt van de uitvoering. Meli’s zeggingskracht en expressie waren verder op een zeer behoorlijk niveau.

De vierde hoofdrol was weggelegd voor de Canadese mezzo-sopraan Marie Lemieux. Zij vertolkte de rol van de zigeunerin Aczucena die een belangrijke plaats in Verdi’s werk inneemt. Het is een moeilijke rol van een verscheurde ziel die zich slechts als doel stelt wraak te nemen voor de marteldood van haar moeder. Haar einde is ook troosteloos. Aczucena vreest de vlammendood door de hardvochtigheid van Graaf Luna. Zij is het die Graaf Luna vertelt dat hij zo juist zijn eigen broer Manrico heeft laten doden nadat Leonora vergif had ingenomen om niet haar belofte te hoeven nakomen om met graaf Luna te huwen. De zang en voordracht van Marie Lumieux was zeker niet onverdienstelijk maar net geen top.

Il Trovatore, naar een libretto van Cammarano, werd op 19 januari 1853 in Rome opgevoerd. Het is een werk waarin haatgevoelens nieuwe haat oproept en waar de liefde eigenlijk geen kans meer krijgt.

De prachtige muziek, de kostuumpracht en de mooie, warme aankleding van het museum en het tentoonstellen van eclatante schilderwerken halen wellicht onbedoeld de scherpe kanten wat af van deze dramatische opera. Of Verdi er zo blij mee zou zijn geweest, betwijfel ik. Maar wie ben ik?

Advertenties

Read Full Post »

Giuseppe Verdi

Giuseppe Verdi

Voor mij begon op 13 augustus om 14.00 uur het nieuwe operaseizoen. Waarmee? Met de opera Un Giorno di Regno ofwel Eén dag Koning. Ik had de tweede opera van Verdi nog nooit gehoord. Was er ook niet zo nieuwsgierig naar. Vermoedelijk omdat de operaboeken deze opera niet als een succes beoordeelden. Het werk zou in 1840 geflopt zijn. Verdi componeerde zijn komische opera onder zeer moeilijke omstandigheden. Hij was ziek, daarna overleden binnen drie dagen zijn twee kinderen en tot overmaat van ramp verloor Verdi twee maanden later zijn 20 jarige echtgenote Margherita Barezzi aan een acute hersenvliesontsteking. Verdi vond zijn werk niet best. Aanvankelijk wilde hij niet verder door het leven gaan als componist. Gelukkig kwam hij op dat besluit terug. Dat ik deze opera kon zien was te danken aan tv zender Brava Klassiek die de opname van deze opera, afkomstig van het Theatre di Regio van Parma, uitzond.

Laat ik allereerst zeggen dat ik me goed heb vermaakt. De opera gaat de geschiedenis in als de eerste buffa opera van Verdi. Echt grappig vond ik hem niet. Er zaten weinig leuke vondsten in en van enige diepgang van het werk was, mede door het simpele, zwakke libretto van Felice Romani en Temistockle, geen sprake. Ik kon echter wel glimlachen om het enthousiasme en de vrolijkheid die dit werk van Verdi uitstraalde dankzij de inzet van de protagonisten. Er waren aria’s, volop ensembles en koorwerk dat geen al te grote eisen stelde aan de uitvoereneden. Het leek mij een heerlijke opera om je er zingend in uit te kunnen leven. De orkestratie was luchtig, het tempo hoog, soms zeer hoog en onderuit gezeten op de bank genoot ik van een gezellige operamiddag zonder mijn hersens op volle toeren te laten draaien. De solisten zongen voor wat ze waard waren. De spil van het verhaal was Cavaliere di Belfiore. Hij gaf zich uit voor Stanislaw de Poolse koning. Zoals de titel al aangeeft van deze opera: voor één dag. Bariton Guido Loconsolo kon goed met zijn rol overweg. Hij moest zich wel in allerlei bochten wringen om in de finale in het huwelijk te kunnen treden met markiezin del Poggio. Daarvoor was de onthulling van zijn ware identiteit noodzakelijk. De markiezin stal de vocale hoofdprijs. De bekende mezzo sopraan Anna Caterina Antonacci gaf haar rol glans door haar expressiviteit, haar mooie klankkleuren en haar goede speelstijl. De opera had in de finale nog een huwelijk in petto dat, zoals het in een komische opera hoort, eveneens niet zonder moeite tot stand kwam. De dochter van de baron Kelbar, gezongen door de lichte sopraan Alessandra Marinelli, slaagde er in met de hulp van anderen de armlastige Eduardo, vertolkt door de lyrische tenor Ivan Magri, aan de haak te slaan. Hun stemmen klonken fris en fruitig. De vrolijkheid spatte er vanaf. De kleurrijke outfit van de protagonisten en hun vrije manier van bewegen over het podium zorgden ervoor dat de kijker zich een paar uur goed kon amuseren.

Interessant was voor de oplettende operaliefhebber te constateren dat Verdi vanaf 1840 nog een geweldige ontwikkeling zou doormaken. Vergelijk dit werk maar eens met de Macbeth van 1847, Verdi’s tiende opera, en je merkt dat de componist in zeven jaar al grote stappen zet die later zouden leiden tot grote meesterwerken.

Read Full Post »

Cristina Deutekom

Cristina Deutekom

De bekende Nederlandse dramatische coloratuur sopraan Cristina Deutekom is op woensdag 7 augustus op 82 jarige leeftijd overleden. Zij is actief geweest op alle grote operapodia van de wereld tussen 1963 en 1986. Zij werd vooral bekend om haar fantastische vocale prestatie in de opera Die Zauberflöte van Mozart. De fameuze twee grote coloratuur aria’ s van de Koningin van de Nacht zong zij met zo veel kracht en zuiverheid dat haar rivalen er nauwelijks aan konden tippen. Tijdens haar carrière zong zij belangrijke Mozartrollen in Cosi fan tutte, Don Giovanni en La clemenza di Tito. Ook in de Verdi opera’s, de belcanto-opera’s van Bellini, Donizetti en Rossini was zij op haar best. Zij stond op het podium met de belangrijkste tenoren van haar tijd zoals Franco Corelli, Luciano Paverotti en Mario del Monaco.

Hartklachten noodzaakten haar om in 1986 haar beroep op te geven. Diegenen die haar gehoord hebben, zullen haar krachtige, beweeglijke stem en haar grote bereik niet vergeten. Na haar zangcarrière maakte zij zich verdienstelijk door het geven van masterclasses.

De  Italiaanse tenor Carlo Bergonzi overleed op 25 juli 2014 op negentigjarige leeftijd. Deze zanger met zijn prachtige dictie, mooi legato en warm timbre begon zijn carrière als bariton in 1948. Voor dat hij in 1951van stemsoort veranderde, zong hij maar liefst 16 baritonrollen. Toen hij omgeschoold was tot tenor maakte hij tot de jaren zeventig grote indruk in 44 verschillende rollen waarbij hij vooral uitblonk in het werk van Giuseppe Verdi.

Na zijn laatste optreden tijdens een jubileumvoorstelling voor James Levine in de Metropolitan opera hield hij zich bezig met de opleiding van jonge zangers.

Read Full Post »